TMO’dan Grande Arte’ye, İskele 26’dan Odunpazarı’na: Aynı Senaryo, Farklı Aktörler!
Eskişehir’in imar tarihine bakıldığında, “kamu yararı” tabelasıyla başlayan ama sonunda “ticari rant” kapısına çıkan bir “belediyecilik klasiği” ile karşı karşıyayız. Yenidoğan’daki son Odunpazarı Meclis kararı, aslında şehrin hafızasında derin izler bırakan o meşhur “imar oyunları” zincirinin sadece en yeni halkası.
Vatandaşın mülkiyet hakkını “park, yol, hizmet binası” diyerek elinden alan, sonra imar sihirbazlığıyla burayı ranta çevirip birilerine “paslayan” bu sistemi, geçmişten bugüne tüm örnekleriyle masaya yatırıyoruz.
ESKİŞEHİR’İN BİTMEYEN “İMAR ÇARKI”: KAMULAŞTIR, KILIFINA UYDUR, SAT!
Dünden Bugüne “İmar Oyunları” Karnesi
Eskişehir’de mülkiyetin el değiştirmesi ve sonrasında imar durumunun “mucizevi” bir şekilde yükselmesi yeni bir olay değil. İşte kamuoyuna yansıyan o çarpıcı örneklerin karşılaştırmalı tablosu:
| Proje Adı | İlk Vaat / Kamulaştırma Gerekçesi | Son Durum / Uygulama | Sonuç |
| İskele 26 | Park Alanı | Ticari İşletme (Kafe/Restoran) | Vatandaşın parkı, belediye iştirakinin ticari alanı oldu. |
| Ibis Otel (Eski TMO) | Park ve Yol Yapımı | Otel ve Ticaret Alanı | TMO dava açtı, yerel mahkemeyi kazandı ama Ankara’da “oyun” tescillendi. |
| Grande Arte Hotel | Belediye Hizmet Binası | Otel ve Ticaret | Arsa sahibi dava açtı, kazandı; otel aylarca mühürlü kaldı. |
| Odunpazarı (Yenidoğan) | Kamu Hizmet Alanı (2 Kat) | Ticaret Alanı + Müteahhit Payı (6 Kat) | Meclis yetkiyi verdi; kamu alanı müteahhit kulesine dönüyor. |
1. Perde: TMO’dan Ibis Otel’e “İlk Hamle”
Eskişehir’in belki de “imar oyunları” konusundaki ilk büyük denemesi, bugün Ibis Otel’in bulunduğu Toprak Mahsülleri Ofisi (TMO) arazisidir. “Şehre park lazım, yol lazım” denilerek imar değişikliği yapıldı ve TMO’dan arazi satın alındı. Satın alma biter bitmez park planları bir kenara atıldı, imar “ticaret alanı”na çevrildi ve otel dikildi. TMO’nun hukuk mücadelesi yerelde kazansa da, Ankara koridorlarında bu “planlama şaheseri” onaylanarak tarihe geçti.
2. Perde: İskele 26 ve “Park” Görünümlü Restoran
Vatandaşın “burası yeşil alan olacak” diyerek kamulaştırılan arsası üzerine kurulan İskele 26, sistemin ne kadar pürüzsüz işlediğinin kanıtı oldu. Park alanı olarak alınan yer, mülkiyet değiştikten sonra imar revizyonuyla ticari hüviyet kazandı. Bugün orada vatandaşın dinleneceği bedava bir park değil, belediyenin kiraladığı bir ticari işletme yükseliyor.
3. Perde: Grande Arte ve “Hizmet Binası” Kılıfı
Bağlar’da yine aynı taktik uygulandı: “Belediye hizmet binası yapacağız” denilerek arsa istimlak edildi. Ancak hizmet binası yerine görkemli bir otel binası yükseldi ve kiraya verildi. Arsa sahibi, “Ben belediyeye bina yapın diye verdim, siz otel yapıp rant devşirdiniz” diyerek dava açtı. Hukuk bu kez “dur” dedi, otel kapısına kilit vuruldu. Ama çark bir kez dönmüştü.
Final: Odunpazarı ve Yenidoğan’daki “6 Kat” Mucizesi!
Ve bugün… Yenidoğan’da vatandaşın konutu “kamu hizmeti” şerhiyle kamulaştırılıyor. 2 katlı imar, belediyenin eline geçer geçmez “ticaret alanı” yapılarak 6 kata çıkarılıyor. Seçim öncesi “Hizmet binası” sözü veren Kazım Kurt, şimdi “Müteahhide verelim, binayı bedavaya getirelim ama üzerine de ticari dükkanlar kurulsun” diyerek mülkiyet üzerindeki operasyonu tamamlıyor.
Sistemin 4 Adımlık “Rant” Formülü
Eskişehir’de yıllardır sahnelenen bu tiyatro hep aynı 4 adımdan oluşuyor:
-
Hedef Belirle: Değerli bir özel mülkiyet seçilir.
-
Kılıfı Hazırla: “Kamu yararı, sosyal alan, park veya hizmet binası” kılıfıyla alanı kamulaştır.
-
İmar Sihirbazlığı: Mülkiyet belediyeye geçince kat sayısını artır, ticari alana çevir.
-
Pasla ve Paylaş: Alanı kat karşılığı müteahhide ver veya birilerine devret.
Vatandaşın tapusu gidiyor, kamu yararı maskesi altında devasa bir ticari rant zinciri kuruluyor.
