Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Prof. Dr. Taciser Tüfekçi Sivas Konferans Salonu’nda “Antik Çağ Kutsal Alanları ve Ritüelleri” başlıklı seminer gerçekleştirildi. Prof. Dr. Rahşan Tamsü Polat’ın moderatörlüğünü üstlendiği etkinlikte konuşmacı olarak yer alan Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Feriştah Soykal Alanyalı, antik dönem inanç sistemlerinin mekân ve toplum üzerindeki etkilerini arkeolojik veriler ışığında değerlendirdi. Seminere Edebiyat Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Dr. Yusuf Polat başta olmak üzere çok sayıda kişi katılım gösterdi.
“Kutsal alan sadece tapınak değildir”
Sunumunun başlangıcında terminolojiye odaklanan Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Alanyalı, antik kaynaklarda geçen “Hieron”, “Temenos” ve “Sanctuarium” kavramlarını ayrıntılarıyla açıkladı. Kutsal alanların yalnızca tapınak yapılarından ibaret olmadığını vurgulayan Prof. Dr. Alanyalı, bu mekânların tanrıların yeryüzündeki evi olarak kabul edildiğini ve kentin dini, politik ve sosyal yaşamının merkezini oluşturduğunu ifade etti.
Konuşmasında doğa kutsal alanlarına özel bir yer ayıran Prof. Dr. Feriştah Alanyalı, Eskişehir ve çevresindeki Frig Vadisi’nin bu açıdan önemli bir zenginliğe sahip olduğunu belirtti. Örnek olarak Yazılıkaya ve Panayır Dağı’nı ele alan Prof. Dr. Alanyalı; kaya oluşumları, dağ dorukları, mağaralar ve su kaynaklarının antik insan için taşıdığı kutsallığa dikkat çekti. Bu alanların çoğunlukla yapılaşmadan bağımsız, doğrudan doğal unsurlar üzerinden anlam kazandığını kaydetti.
Kutsal yollar ve dokunulmazlık hakkı
Seminerin ilerleyen bölümünde kent dışındaki kutsal alanlara ulaşımı sağlayan “Kutsal Yollar” (Via Sacra) ve bu yolların çevresinde konumlanan nekropoller ele alındı. Panionion, Gryneion ve Labraunda gibi birlik merkezlerinin “asyl” (sığınma/dokunulmazlık) hakkına sahip olduğunu belirten Prof. Dr. Feriştah Alanyalı, bu kutsal alanların savaş dönemlerinde dahi tarafsız bölgeler olarak işlev gördüğünü ifade etti.
Ritüeller toplumsal birliği güçlendiriyordu
Seminerin son bölümünde kutsal alanlarda gerçekleştirilen bayram ve ritüeller ele alındı. “Pompe” adı verilen tören alayları, kurban ritüelleri (Thysia) ve düzenlenen oyunlar (Agon) üzerinden antik kent kimliğinin nasıl inşa edildiği anlatıldı. Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Alanyalı, vazo betimlemeleri ve arkeolojik bulgular eşliğinde bu ritüellerin yalnızca dini değil, aynı zamanda toplumsal dayanışmayı güçlendiren unsurlar olduğunu vurguladı.
