Deprem Kentinde “Yama” Tamirat Tartışması: Bilim mi, Görüntü Kurtarma mı?
Eskişehir’de yol yapım çalışmaları sırasında yapısal hasar gören bir yığma binaya yapılan müdahale, uzmanların sert eleştirilerine neden oldu. Binanın köşe ve üst duvar bölgesinde meydana gelen ciddi kırılmaların ardından, herhangi bir mühendislik raporu veya statik inceleme beklenmeksizin aynı gün içinde tuğla örülerek hasarın kapatılması, “kamu güvenliği mi ihmal ediliyor?” sorusunu gündeme taşıdı. Özellikle 1-7 Mart Deprem Haftası’nda üniversitelerde afet bilinci seminerleri düzenlenirken, sokaktaki bu “hızlı ve teknikten uzak” çözüm, deprem kuşağında yer alan Eskişehir için riskli bir örnek teşkil ediyor.
Yığma Yapılarda Köşe Hasarı Neden Tehlikeli?
İnşaat mühendisliği ilkelerine göre yığma binalar, betonarme yapılar gibi kolon-kiriş sistemine sahip değildir; tüm yükü duvarlar taşır. Uzmanlar, bu tür yapılarda duvar bütünlüğünün bozulmasının taşıyıcı sistemi doğrudan zayıflattığını vurguluyor. Özellikle köşe bölgelerindeki hasarların “yama” şeklinde tuğla ile kapatılması şu riskleri beraberinde getiriyor:
-
Bütünlük Kaybı: Eski duvar ile yeni örülen bölüm arasında yapısal kenetlenme sağlanmadığı için deprem anında yapı iki ayrı parça gibi davranarak devrilme riski taşır.
-
Mühendislik Analizi Eksikliği: Taşıyıcı sistemin zayıfladığı bölgelerde statik inceleme yapılmadan gerçekleştirilen müdahaleler, zincirleme göçme riskini artırabilir.
-
Günü Kurtarma Çabası: Sosyal medya tepkilerini dindirmek için yapılan hızlı “kapatma” işlemi, binanın eski güvenliğine kavuştuğu anlamına gelmez.
Yetkililere Kritik Sorular: Rapor Var mı?
Şehir plancıları ve inşaat uzmanları, bu tür durumlarda mutlaka resmi tutanak tutulması ve hasarlı bölgenin mühendislik esaslarına göre (gerekirse güçlendirme uygulanarak) yeniden inşa edilmesi gerektiğini belirtiyor. Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ve ilgili birimlere yöneltilen temel soru ise net: “Bu tamirat bilimsel bir rapora mı dayanıyor, yoksa sadece görüntü kirliliğini ortadan kaldırmak için mi yapıldı?” Kent güvenliğinin sosyal medya gündeminden çok daha hayati olduğunu belirten uzmanlar, vatandaşları bu tür “makyajlı” tamiratlara karşı dikkatli olmaya çağırıyor.
